فرماندهی کل قوا منصوب گردید. صلح انتالسیداس در سال ۳۸۹ ق. م توسط او انجام

 گرفت و بعد از طرف شاهنشاه مأموریت پیدا کرد که با اوراگوس پادشاه سالامین

بجنگد، در این فرماندهی (۳۸۴ – ۳۸۶ ق.م) احتیاجات جنگی در شهرهای کیلیکیه

مانند ایسوس (مالوس) و تارس سکه زد. روی اغلب سکه‌ها یک طرف سرهرکول یا

بعل یا اهورامزدا و در طرف دیگر تصویر نیم رخ تریباذ که کلاه پارسی به سر دارد منقور

 است. روی سکه ـ سرهرکول پشت سکه ـ نیم رخ تریباذ با کلاه پارسی که در پشت

سر او کلمه یونانی MAΛ (نام شهر مالوس) نوشته شده‌است.

سکه‌های شاهی (هخامنشی)

سکه‌های هخامنشی عبارت‌اند از دریک سکه طلا به وزن ۴۱/۸ گرم و سیکل (‌شکل)

 نقره به وزن ۶۰/۵ گرم و به طوری که قبلاً اشاره شد، داریوش اول مانند کروزس

 پادشاه لیدی برای سکه تناسب یک طلا به نقره را برگزید و این ترتیب از هر حیث،

 معقول بود، زیرا ترتیبی است که در آن زمان در تمام شهرهای یونانی و آسیای صغیر

 و قبرس و فیقیه که دارای سکه بودند، معمول بود. در دوره داریوش سوم، دو دریکی

 که به وزن ۸۰/۱۶ گرم و نیم دریکی که نصف دریک بود و از لحاظ نقش نیز مختصر

 تفاوتی با دریک و سیکل داشت، ایجاد گردید. بر پشت سکه‌های دریک و شکل،

 معمولاً فرورفتگی نامنظم مربع یا مربع مستطیل وجو دارد که دربعضی از این

 فرورفتگیها اگر دقت شود نقش دیده می‌شود. بعضی از سکه شناسان در تحقیقات

 خود اشاره به نقوشی مانند حیوان خوابیده یا سر حیوان، یا سر اسب یا پرنده یا

 ماهی نموده‌اند.

گردید. از آن دوره تا قاجاریه سکه‌هایی که در ایران میان مردم رواج داشت بیشتر سیمین و مسین

 بوده‌است. شواهد بسیاری بر این مدعا در تاریخ موجود است که ذکر تمامی آن ضرورت ندارد به عنوان

 مثال «شاردن» (Chardin) سیاح معروف از سکه‌های دوره صفویه ذکری به میان آورده‌است. او

می‌نویسد: «پول جاری ایرانیان [ دوره صوفیه] نقره می‌باشد و عیار آن مطابق مسکوک اسپانیولی است.

 و یا اینکه بایست باشد. ولی در ضرابخانه‌های مختلف عیار آنرا پایین می‌آورند.» بخش اعظم سکه‌های

رایج قاجاریه را سکه‌های سیمین تشکیل می‌داد و از آنجا که در این دوره بر اساس سیاست مزورانه

انگلیس و برخی از کشورهای قدرتمند وقت، ارزش سیم در بازار جهانی بخصوص در آسیا رو به کاهش

بود و به تبع از آن ارزش سیم در بازار ایران پیوسته پایین می‌آمد، این روند بر پول ایران اثر مستقیم داشت

 و در این رهگذر لطمه بزرگی بر پایه اقتصاد و سازمان امور مالی کشور وارد و ایران را دچار بحران شدید

پولی نمود.

کهن ترین پول فلزی کشف شده در جهان در موهنجودارو (در پاکستان فعلی) بدست آمده است که حدود

 ۵۰۰۰ سال پیش تهیه شده است. در شوش در جنوب غربی ایران حلقه‌های متعلق به ۴۰۰۰ سال پیش

 در کشفیات باستان‌شناسی فرانسویان بدست آمده است. کهن‌ترین سکه یافت شده در جهان متعلق

به سناخریب پادشاه آشور است که حدود ۲۷۰۰ سال پیش از میلاد تهیه شده است.در همین حدود (

۲۷۰۰-۲۶۰۰ سال پیش) در لیدیه (واقع در ترکیه کنونی) سکه های از جنس الکتروم ضرب شد. سکه های

 که شاهنشاه لیدیه رواج داد بنابر نام شاهنشاه یعنی کرزوش به کرزویید (کرزوسی) معروف گشت. بعد

از فتح لیدیه توسط کورش بزرگ سردار ایرانی این سکه‌های در ایران آنزمان (۲۵۵۰ سال پیش) رواج یافت.

در زمان داریوش بزرگ وی سکه‌های دریک طلا و شِکِل نقره ضرب کرد.

سکه‌های زر را دریک و سکه‌های سیم را شِکِل می‌گفتند. وزن دریک ۸٫۴۲ گرم و و وزن شِکِل ۵٫۶۰ گرم بود. عیار سکه‌های دریک بسیار بالا بود و با آزمایش روی نمونه‌های به دست آمده معلوم شده‌است که فلزش تنها ۳٪ آلیاژ می‌داشته‌است. این خلوص بالا باعث رواج این سکه شد و همواره سکه‌های طلای هخامنشی سخت معتبر بودند. در اواخر دوران هخامنشی دودریکی هم ضرب شد. کیفیت سکه‌های زر در تمام دوران هخامنشی ثابت ماند.

دریک‌ها و شِکِل‌ها دارای نقش «کماندار پارسی»‌اند. این نقش در طول دو قرن سلطنت هخامنشیان تغییراتی داشت. از آنجا که سکه‌های هخامنشی تاریخ ضرب ندارند از روی قراین دیگر نقش‌های مربوط به دوران هر پادشاه را تعیین کرده‌اند. سکه‌های هخامنشی جز موارد استثنایی تنها در یک سو دارای نقش هستند و پشت آنها معمولاً فرورفتگی مربع شکل و ناهمواری‌های نامنظمی وجود دارد. اینها اثر قسمت برجستهٔ سندانی‌است که هنگام چکش‌زدن بر سکه گذاشته می‌شد.

در زمان هخامنشیان بعضی ساتراپی‌ها هم که در ادارهٔ امور داخلی خود آزاد می‌بودند سکه‌های مخصوص به خود ضرب می‌کردند که مثلاً تصویر الههٔ مورد پرستششان روی آنها نقش شده بود

امروز مي خواهم در اين پست عكس جند سكه خارجي را قرار دهم ساير عكسها را در ادامه مطلب ببينيد.

 از اروپا به ايران وارد و ضرب سكه در تهران شروع شد، ساير ضراب خانه

هاي شهرها تعطيل شد. در آن زمان رياست ضراب خانه، برعهده «آقاابراهيم

 خان امين السلطان» بود، وي پدر «علي اصغرخان امين السلطان» معروف

 به «اتابك» مي باشد كه اين «اتابك» سال ها، صدراعظمي ناصرالدين شاه

 و مظفرالدين شاه و محمدعلي شاه قاجار را عهده دار بود و سرانجام به

 ضرب گلوله «عباس آقا» نامي در سال 1286 خ از پا درآمد.

در ادامه مطلب

در ادامه مطلب 

اين جدول شامل نام و مشخصات كامل سكه هاي اين دوره مي باشد.

به نقل از سايت تخصصي سكه هاي ايران كه آدرس آن در پيوندهاي وبلاگ قرار دارد.

در ادامه مطلب

بقيه در ادامه مطلب

سکه های کره:

سکه های رایج در ارزش های ۱۰ ، ۵۰ ،۱۰۰ و ۵۰۰ ونی در درسترس می باشد. سکه های ۱۰ ونی بیشتر با

رنگ زرد یا طلایی ضرب می شود. البته جدیدا به علت کاهش ارزش پول و افزایش قیمت فلزات  به جهت مقرون به

 صرفه بودن اندازه سکه کاهش یافته است و از جنس مس یا چیزی شبیه آن ساخته شده است. شما می توانید

 در عکس سکه های قدیمی تا جدید را ببینید . یکی از سکه ها در ۱۹۷۱ ضرب شده است که نشان می دهد

چقدر کره ایها در حفظ سرمایه های ملی کوشا هستند و به خاطر منافع فردی سرمایه های ملی را نابود نمی

 کنند هر چند اینجا قانون با کسی شوخی ندارد. در ایران ما زمانی سودجویانی سکه ها را می خریدند و یا جمع

می کردند و با آن قابلمه و ... می ساختند و می فروختند .

موزه تمبر و اسكناس

موزه تمبر و اسكناس محلي مناسب براي تفكر، آموزش، تحقيق و پژوهش است. محلي براي

دوباره انديشيدن و اعتلاي بينش و تغيير ديدگاههاي تاريخي و از اين رو بي ترديد اقشار مختلف

مردم به آن علاقمند هستند و موزه ميتواند به آنها خدمات فرهنگي ارزندهاي ارائه نمايد. به همين

 دليل موزه تاريخ طبيعي دانشگاه شيراز كه با هدف بالا بردن سطح علمي بازديد كنندگان و

شناساندن تاريخ و فرهنگ اين مرز و بوم كار خود را آغاز كرده بود اين بار نيز با همين هدف با

 مساعدت معاونت محترم پژوهشي  شروع به جمعآوري تمبر، سكه و اسكناس نمود و توانست با

استفاده از مجموعهاي كه شامل تمبرها و سكه و اسكناسهاي خريداري و اهدا شده بود در تاريخ

24 اسفند 1379 در روز فرخنده عيد غدير خم و با حصور اساتيد محترم انشگاه و استاندار شيراز

اين موزه را افتتاح كند.

پولها و واحدهاي پولي دولتهاي توركي و آزربايجاني در ايران

حديث پارسي بر اسكناس، واترمارك فردوسي در چك

جاي گرفتن اخبار پول و اسكناس در تيتر اول اخبار اقتصادي كشورهاي جهان، امري طبيعي است. اما جاي گرفتن پول و اسكناس در تيتر اول اخبار مربوط به مساله ملي، امري شگفت و مختص ايران است:

الف- چندي پيش بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران اقدام به چاپ اسكناسي كرد كه بر آن حديثي در باره قابليتها و برتريتهاي خارق العاده قوم پارس نقش بسته بود. و با اين عمل خود اسكناس جمهوري اسلامي را به ورق پاره تبليغاتي حزبي نژادپرست و قوميتگرا تبديل نمود. اين اقدام تحريك كننده و فراافكنانه در كوتاه مدت به هدف خود مبني بر تعميق هر چه بيشتر شكاف موجود بين دو ملت ترك و فارس و جدا ساختن هر بيش از پيش تركان از دولت جمهوري اسلامي نائل شد. تركان و آزربايجانيان در اعتراضي خودجوش به فارسيگري فزاينده جمهوري اسلامي، به تحريم گسترده اين اسكناس پارسي زده دست زدند.

موزه سكه

تاريخ سكه

مقدمه :

سرزمين ايران يكي از كهن ترين سرزمينهاست . كشور ما داراي گذشته پر افخاري است كه آثار آن در طي قرون متمادي با وجود آسيب هاي زمانه و غارت و آتش سوزي و بوالوسي افراد  جاهل هنوز پا بر جا ايستاده و حكايت از عظمت گذشته و تاريخ هنر و تمدن مردمان اين سرزمين دارد . در سرزمين ايران در اغلب نقاط ، در زير تلهاي خاك و ويرانه ها ، آثار نفيس و گنجينه هاي متنوعي نهفته است كه روزگاري دست هنرمندان و صنعتگران با نداشتن وسايل و ابزار كافي آن را ساخته و با نقش و نگار ، طرح ، رنگ يا كنده كاري و برجسته كاري ، قدرت دست و روح هنري خود را به ثبوت رسانده و تجسم داده اند .

سكه‌هاي ساساني

سكه‌هاي دوره ساساني از طلا و نقره و مس و برنج و سرب و گاهي از فلزات مركب: ‌مس و قلع و سرب بوده است. سكه‌هاي طلا را دينار و نقره را درهم و پول خورد مسين را پشيز مي‌ناميدند.^{(1) (2)}

از سكه‌هاي نقره زياد و در نواحي مختلف ايران و افغانستان [كنوني] به‌دست آمده ولي سكه طلا نادر و كمياب است و جهت آن نيز واضح است. زيرا طلا بيشتر براي زينت‌آلات مورد استفاده قرار گرفته و چون ارزش زيادتري دارد، در تغيير سلسله‌ها و تحولات تاريخي، بيش‌تر به يغما رفته و يا به مسكوك جديد تبديل گرديده است. اولين سكه ساساني، مربوط به اردشير، مؤسس سلسله⁽³⁾ و آخرين سكه از يزدگرد سوم مي‌باشد و سكه همه شاهان تقريباً پيدا شده است. از سكه‌هاي ساساني پاره‌اي زياد به دست آمده و فراوان است، مانند سكه‌ي خسروپرويز كه تقريباً 37 سال سلطنت كرد و چندين مرتبه سكه زد. ولي سكه‌ي پوراندخت بسيار كم‌ياب است.

سكه هاي هخامنشي

در دوره هخامنشيان صنايع كوچك در ايران رشد نكردند ، زيرا تنها مشترياني كه مي توانستند اين قبيل صنايع را زنده نگاه دارند ، پادشاهان و بزرگان كشور بودند كه بيشتر اوقات  كارهاي خود را به هنرمندان خارجي سفارش مي دادند . ميناگران و حكاكان بابلي ها ، يا فينيقي ها بودند .

دكتر وستا سرخوش از 150 هزار سكه در بخش سكه هاي ايراني و اسلامي موزه بريتانيا نگهداري مي كند.
اتاقی کوچک در طبقه دوم موزه بریتانیا که تا سقف پر است از کمدهای کوچک دو وجبی قهوه ای رنگ، محل کار دکتر وستا سرخوش است. نردبانی کوچک در گوشه ای از اتاق قرار دارد و وجود میز کامپیوتر و دو فایل چوبی محیطی کوچک را برای فعالیت آزادانه یک نفر فراهم می آورد. اما سرخوش با مهمان نوازی خاص ایرانیان ما را در همان فضای کوچک می پذیرد، اتاقی که از اردیبهشت امسال تمام سکه های ایرانی و اسلامی موجود در موزه بریتانیا را نیز در خود جای داده است.

  آثار و تأليفات استاد سيد جمال الدين ترابي طباطبايي باستان شناس و سكه شناس نامي ايران

الف ـ كتب:

۱ـ سكه هاي اسلامي دوره ايلخاني و گوركاني چاپ ۱۳۴۷

۲ـ نقشها و نگاشته هاي مسجد كبود تبريز چاپ ۱۳۴۹

۳ـ سكه هاي شاهان اسلامي ايران چاپ ۱۳۵۰

۴ـ رسم الخط ايغوري و سيري در سكه شناسي چاپ ۱۳۵۱

درهم و دينار

اولين واحد پول ايران، همونطور که توی کتاب های تاريخ دبستان هم نوشته اند، «دريک» بوده که در زمان هخامنشيان برمبنای استاندارد طلا (زر، زريک، دريک) ضرب می شده. اما اين واحد پول هيچوقت به معنی واقعی وارد اقتصاد ايران نشد و بيشتر حالت تجملی و رسمی داشت، چون مبنای اقتصاد و درآمد دولت هخامنشی (اخذ ماليات) هنوز برمبنای جنس و محصول بود. در نتيجه، دريک، با وجود باارزش بودنش هيچوقت به عنوان واحد معامله به کار نمی رفت.

مستندسازي 401 سکه نقره شاه عباسي

401 سکه نقره دوره صفويه در  ششمين بخش بررسي سکه هاي اسلامي مستندسازي شده است .
اين مجموعه شامل 401  سکه نقره صفويه ، از زمان شاه عباس دوم است . واحد اين سکه ها 200 ديناري يا 4 شاهي با وزني معادل 7/300 گرم به (عباسي) نيز معروف بوده است . وزن تقريبي دو عدد از سکه هاي مورد نظر 3/600 گرم است که از نوع سکه (محمدي) 100 ديناري ، 2 شاهي ، نيم عباسي است . خطوط سکه هاي مورد بررسي به خط ثلث است . حواشي سکه ها نيز با نام مبارک دوازده امام ضرب شده و به خط نسخ است . تاريخ سکه ها به عدد در پشت سکه و در ميان خطوط و به صورت پراکنده و يا در پايين سکه بعد از ضربخانه ثبت شده است . علاوه بر نوشته هاي متداول در رو يا پشت سکه ، علامات ديگري نيز ديده مي شود که بعضي از آنها تزئيني و برخي از اين علامت ها  نشان دهنده ، نام حکاکان و نقاشان است . بررسي قالب هاي سکه نشان مي دهد که اين سکه ها در شهرهاي ايروان ، تبريز و تفليس ضرب شده است . اما بيشترين تنوع قالب ، متعلق به ضربخانه تبريز است که اين تنوع قالب ، بيانگر فراواني گردش پول و شکوفايي اقتصادي آن زمان و نياز مردم به مسکوکات نقره ، که پول رايج در آن زمان بوده است . گفتني است اين سکه ها در روستاي گلدشت  جويبار کشف شده است و هم اکنون در گنجينه سازمات ميراث فرهنگي و گردشگري مازندران نگهداري مي شود.

 موزه ملي ملك

در موزه ملي ملك حدود 3000 سكه و مدال موجود مي باشد كه تا به حال كارشناسي شده اند از اين تعداد حدود300 سكه و مدال در تالار مسكوكات موزه به نمايش گذاشته شده كه با سكه هاي ليديه يعني اولين مسكوكات ضرب شده در جهان آغاز مي شود و با مسكوكات ايران باستان و دوران بعد ازاسلام تا عصر پهلوي ادامه پيدا مي كند.

مسكوكات ايران باستان شامل:‌سكه هاي هخامنشيان ساتراپ هاي هخامنشي، اسكندر و جانشينان او در ايران سلوكيان، اشكانيان و ساسانيان مي باشد.

مسكوكات بعد از اسلام شامل: سكه هاي اسلامي اموي، عباسي، سكه هاي حكام ترك نژاد ايران، سكه هاي ايلخانان مغول و تيموريان، سكه هاي حكومت هاي محلي و همچنين مسكوكات سلسله ها و پادشاهان ايراني مي باشد.

همچنين تعدادي مدال هاي يادبود ايراني و خارجي در تالار موزه در معرض ديد علاقمندان گذاشته شده است.

مدال هاي ايراني شامل: مدال ها و نشان هاي دوره قاجاريه و پهلوي مي باشد كه به مناسبتهاي مختلف فرهنگي ضرب شده اند و مدالهاي خارجي نيز مدالهاي يادبود از شخصيتهاي سياسي، علمي و فرهنگي جهان در عصر حاضر مي باشد.

مسكوكات تالار سكه موزه ملك 25 قرن تاريخ ايران را در برمي گيرد و بازديد از اين تالار سيري در تاريخ و پيشينه ايران زمين مي باشد.

کلیات سکه شناسی و مقدمه ای برراهنمای گردآوری سکه

مقدمه

سکه و شناخت سکه یکی از مهم ترین مباحث علم باستان شناسی است . امروزه افراد و مجموعه داران مختلف به گردآوری انواع سکه ، تمبر ،اسکناس،اشیاءعتیقه ،نگهداری حیوانات مختلف و ... می پردازند البته گردآوری هر کدام از موارد گفته شده بر اساس علاقه و انگیزه های فردی می باشد . بهتر است که ما اگر قصد تهیه ی مجموعه ای را داریم از همان آغاز کار ، با اصول و روش علمی کار آشنا باشیم تا نتیجه ای بهتر عایدمان شود . ما برای کمک به علاقه مندان گردآوری سکه ،از طریق معقول راهنمایی هایی را که به نظرمان رسیده و لازمه گردآوری سکه است را بر اساس منابع موجود و در حد توان ،ارائه داده ایم . امید آن داریم که مورد استفاده شما خواننده محترم قرار گیرد.

سکه چیست؟

يك هزار سكه و اسكناس تاريخي در موزه پول بنياد مستضعفان به نمايش در آمد.

مدير موزه پول موسسه موزه‌هاي بنياد مستضعفان گفت: در اين موزه ‪ ۷۰۰عدد سكه و ‪ ۲۶۰قطعه اسكناس از دوره‌هاي تاريخي مختلف ايران نگهداري و به نمايش درآمده است.

پريسا اندامي روز شنبه و به مناسبت روز جهاني موزه‌ها در گفت وگو با خبرنگار فرهنگي ايرنا افزود: سكه‌ها و اسكناس‌هاي موجود در اين موزه متعلق به دوره‌هاي تاريخي مختلف از دوره پيش از هخامنشيان تا به امروز است.

وي با اشاره به اينكه اين موزه در سال ‪ ۷۶افتتاح شده است، اظهار داشت:
تاريخ پول و سكه در ايران زمين به دوره هخامنشايان بازمي گردد كه در اين زمينه سكه‌هاي از پيش از هخامنشايان نيز در كشور يافت شده است.

عضو هيات اجرايي ايكوم منطقه آسيا و اقيانوسيه با اشاره به اهميت سكه در بحث يافته‌هاي تاريخي، تصريح كرد: وجود سكه و اسكناس نقش مهمي در كسب اطلاعات تاريخي از جمله تحول و دگرگوني‌هاي سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي دارد.

اندامي با بيان اينكه سكه يكي از بهترين مدارك براي مطالعات تاريخي است، افزود: معمولا حكام و پادشاهان در ضرب سكه و چاپ اسكناس ديدگاه‌ها و ايده هاي سياسي، مذهبي، تفكر، نحوه حاكميت و حكمراني خود را لحاظ و اعلام مي كردند.

وي اظهار داشت: موزه پول موسسه موزه‌هاي بنياد به دليل داشتن سكه‌هاي مختلف تاريخي و باستاني اين سرزمين و اهميت پول در بررسي دوره‌هاي مختلف تاريخي، از موزه‌ها مهم و موثر كشور است.

موسسه موزه‌هاي بنياد مستضعفان در مجموع داراي چهار موزه فعال خودرو، پول ، زمان و مجموعه تاريخي كاخ رامسر است.

فهرست كشورهايي كه تا بحال سكه هاي آنها را جمع آوري كردم.

 در ادامه مطلب

تاريخچه پول در ايران

پول از جمله مهمترين اركان زندگي روزمره مردم است . اما كمتر به تاريخچه اين بخش جدايي ناپذير از زندگي اين روزهاي مردم ايران توجه شده است. در روزهاي اخير نداهايي ضعيفي در رابطه با تغيير واحد پولي ملي ايران،‌ ريال به گوش مي‌رسد. ارزيابي اينكه آيا اين روال مي‌تواند كمكي به وضعيت اقتصادي رو به افول و بحران‌زده ايران بكند ، بحثي فني در حيطه علوم اقتصادي است. اما بهر‌حال تغيير واحد پول، اگرچه براي نسل‌هاي كنوني امري غير قابل تصور است ، اما اين اتفاق چندين و چند بار در ايران اتفاق افتاده است. تاريخچه مختصري از پول را در وبلاگ ارزيابي شتابزده پيدا كردم كه آنرا با اندك تغييراتي بازگو مي‌كنم: